1. Opbrengst per richting
De oriëntatie van je paneel bepaalt hoeveel zon het vangt over de hele dag. Hier is het overzicht voor België, uitgedrukt als percentage van de maximale opbrengst (= zuid, 35° hoek):
| Oriëntatie | Opbrengst t.o.v. zuid | kWh/jaar (400 Wp paneel) | Besparing/jaar |
|---|---|---|---|
| Zuid | 100% | ~360 kWh | ~€108 |
| Zuidoost / Zuidwest | ~95% | ~340 kWh | ~€102 |
| Oost / West | ~80-85% | ~290-305 kWh | ~€87-€92 |
| Noord | ~50-60% | ~180-215 kWh | ~€54-€65 |
De conclusie is duidelijk: zuid is het beste, maar oost en west zijn nog steeds de moeite waard. Alleen noord is echt af te raden.
2. Zuid: de klassieke keuze
Een paneel op het zuiden vangt de hele dag zon en bereikt de piekproductie rond het middaguur. Dit levert de hoogste totale opbrengst per jaar.
Voordelen van zuid:
- Maximale jaaropbrengst
- Hoogste piekproductie
- Beste rendement in de winter (wanneer de zon laag staat in het zuiden)
Nadeel? De piek zit rond 12u-14u. Als je dan niet thuis bent, gaat een groot deel van de productie het net op tegen een laag injectietarief. Maar als totaalopbrengst is zuid onverslaanbaar.
3. Oost of west: verrassend goed
Een oost- of westgericht balkon is geen reden om af te haken. Je verliest 15-20% opbrengst ten opzichte van zuid, maar je wint op een ander vlak: betere spreiding.
Paneel op het oosten
Een oost-paneel produceert vooral 's ochtends, van zonsopkomst tot vroeg in de middag. Dat is ideaal als je:
- 's Ochtends thuis bent en stroom verbruikt (koffiezetten, ontbijt, thuiswerk)
- Een ochtend-routine hebt met vaatwasser of wasmachine
Paneel op het westen
Een west-paneel produceert vooral 's middags en 's avonds. Dat matcht goed als je:
- Na het werk thuiskomt en dan het meeste stroom verbruikt
- 's Avonds kookt, de tv aanzet en apparaten oplaadt
Twee panelen: oost + west
Heb je zowel een oost- als een westzijde beschikbaar? Dan kun je op elke zijde een paneel hangen. Je totale opbrengst is iets lager dan twee zuidpanelen, maar de spreiding over de dag is veel beter. Je produceert van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat, waardoor je eigenverbruik hoger ligt.
4. Noord: niet aan te raden
Een paneel op het noorden ontvangt alleen indirect en verstrooid licht. De opbrengst zakt naar 50-60% van een zuidpaneel. In de winter — wanneer de zon laag staat — is de opbrengst bijna nihil.
Met een jaaropbrengst van slechts ~200 kWh voor een 400 Wp paneel bespaar je slechts ~€60 per jaar. De terugverdientijd loopt dan op tot 5 jaar of meer. Niet onmogelijk, maar ook niet ideaal. Heb je echt geen andere optie? Dan kan het nog steeds, maar je moet je verwachtingen bijstellen.
5. De juiste hellingshoek
Naast de windrichting is ook de hellingshoek (kanteling van het paneel) belangrijk:
- Zuid: 30-35 graden is optimaal in België
- Oost/West: 25-30 graden werkt iets beter
- Verticaal (90°): Hangt het paneel plat tegen de gevel? Dan verlies je 30-40% opbrengst. Niet ideaal, maar het werkt nog steeds.
- Horizontaal (0°): Plat op het dak of balkonvloer levert ongeveer 85-90% van het optimum. Nadeel: regenwater en vuil blijven liggen.
De meeste balkonbeugels zijn verstelbaar tussen 15 en 45 graden. Stel hem in op 30-35 graden en je zit goed het hele jaar door.
6. Oriëntatie en eigenverbruik
Hier zit een verrassende nuance. De beste oriëntatie voor je portemonnee is niet altijd degene met de hoogste totale opbrengst. Het gaat om hoeveel stroom je zelf verbruikt op het moment dat je paneel produceert.
Een voorbeeld: je bent overdag op het werk en 's avonds thuis. Een zuidpaneel produceert het meest rond 12u — maar dan ben je er niet. Een westpaneel produceert minder in totaal, maar wel op het moment dat je thuiskomt en stroom nodig hebt. Je eigenverbruik is dan hoger, en je besparing per opgewekte kWh ook.
In de praktijk:
- Thuiswerkers: Zuid is het beste — je bent overdag thuis
- Werknemers (9-17 weg): West kan voordeliger zijn door hoger eigenverbruik
- Gepensioneerden: Zuid is ideaal — je bent de hele dag thuis
Veelgestelde vragen
Welke oriëntatie is het beste voor een balkonzonnepaneel?
Zuid levert de hoogste totale opbrengst: 100% van het potentieel. Zuidoost en zuidwest leveren circa 95%. Oost en west circa 80-85%. Noord is niet aan te raden (50-60%).
Heeft het zin om een balkonzonnepaneel op het oosten te plaatsen?
Ja, een oost-georiënteerd paneel levert nog steeds 80-85% van wat een zuid-paneel opbrengt. Het produceert vooral 's ochtends, wat handig is als je dan thuis bent en stroom verbruikt.
Wat is de ideale hellingshoek in België?
In België is een hellingshoek van 30 tot 35 graden optimaal voor een zuidgericht paneel. Bij oost- of westoriëntatie mag de hoek iets lager (25-30 graden).
Meer lezen
- Hoeveel bespaar je? — Berekening met voorbeelden
- Opbrengst in de winter — Wat levert je paneel op als het koud is?
- Installatiegids — Stap voor stap je paneel ophangen
- Wat is een stopcontactzonnepaneel? — Uitleg voor beginners